సంక్రాంతి పండుగ సందర్భంగా గ్రామ పంచాయతీల్లో పారిశుధ్యం మరియు పరిశుభ్రతపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించడానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఈ గైడ్‌లైన్స్‌ను విడుదల చేసింది.
కార్యక్రమ లక్ష్యాలు
- గ్రామ సభలు: ప్రతి గ్రామ పంచాయతీలో ప్రత్యేక గ్రామ సభలు నిర్వహించి పారిశుధ్యంపై ప్రజలకు అవగాహన కల్పించడం.
- లెగసీ వేస్ట్ క్లీనింగ్ (Legacy Waste): గ్రామాల్లో పేరుకుపోయిన పాత చెత్తను, వ్యర్థాలను పూర్తిగా తొలగించడం.
- బ్లాక్ స్పాట్స్ నివారణ: చెత్త ఎక్కువగా వేసే ప్రాంతాలను (Black Spots) గుర్తించి, వాటిని శుభ్రం చేసి అక్కడ మొక్కలు నాటడం లేదా అందంగా తీర్చిదిద్దడం.
- డ్రెయినేజీల నిర్వహణ: మురుగు కాలువలను శుభ్రం చేయడం ద్వారా అంటువ్యాధులు ప్రబలకుండా చూడటం.
📅 నిర్వహణ వివరాలు
- తేదీలు: జనవరి 2026లో పండుగకు ముందు ఈ పారిశుధ్య పనులు యుద్ధ ప్రాతిపదికన జరుగుతాయి.
- బాధ్యులు: గ్రామ/వార్డు సచివాలయ సిబ్బంది, పారిశుధ్య కార్మికులు (Sweepers), మరియు పంచాయతీ కార్యదర్శులు ఈ పనులను పర్యవేక్షిస్తారు.
💡 ప్రజలు గమనించవలసిన విషయాలు:
- చెత్త సేకరణ: ఇంటి వద్దకే వచ్చే చెత్త సేకరణ వాహనాలకు తడి మరియు పొడి చెత్తను వేరు చేసి ఇవ్వాలి.
- అవగాహన: ప్లాస్టిక్ రహిత గ్రామాలుగా తీర్చిదిద్దేందుకు ప్రజల భాగస్వామ్యం కోరబడుతోంది.
- రిపోర్టింగ్: మీ గ్రామంలో ఎక్కడైనా చెత్త పేరుకుపోయి ఉంటే సచివాలయ సిబ్బందికి ఫిర్యాదు చేయవచ్చు.
🏛️ స్వచ్ఛ సంక్రాంతి 2026 – సమగ్ర ప్రణాళిక
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం సంక్రాంతి పండుగ వేళ పల్లెలు పచ్చదనంతో, పరిశుభ్రతతో కళకళలాడాలని ఈ స్వచ్ఛ సంక్రాంతి (Swachh Sankranthi) మార్గదర్శకాలను విడుదల చేసింది.
1. ప్రత్యేక గ్రామ సభలు (Special Grama Sabhas)
ప్రతి గ్రామంలో సర్పంచ్ మరియు పంచాయతీ కార్యదర్శుల ఆధ్వర్యంలో గ్రామ సభలు నిర్వహిస్తారు.
- ఈ సభలలో పారిశుధ్యం యొక్క ప్రాముఖ్యతను ప్రజలకు వివరిస్తారు.
- గ్రామంలో ఎక్కడెక్కడ మార్పులు అవసరమో ప్రజల నుంచి సలహాలు తీసుకుంటారు.
2. లెగసీ వేస్ట్ క్లీనింగ్ (Legacy Waste Management)
చాలా ఏళ్లుగా గ్రామ శివార్లలో లేదా ఖాళీ ప్రదేశాల్లో పేరుకుపోయిన పాత చెత్త కుప్పలను (Legacy Waste) పూర్తిగా తొలగించడం ఈ కార్యక్రమ ప్రధాన లక్ష్యం.
- దీని కోసం ప్రత్యేక యంత్రాలను (JCBs, Tractors) వినియోగిస్తారు.
- చెత్తను రీసైక్లింగ్ యూనిట్లకు తరలిస్తారు.
3. ‘బ్లాక్ స్పాట్స్’ తొలగింపు
గ్రామస్తులు అలవాటుగా చెత్త వేసే ప్రాంతాలను ‘బ్లాక్ స్పాట్స్’ అంటారు.
- ఈ ప్రాంతాలను గుర్తించి శుభ్రం చేస్తారు.
- ఆ ప్రదేశాలు మళ్లీ మురికిగా మారకుండా ఉండటానికి అక్కడ ముగ్గులు వేయడం, మొక్కలు నాటడం లేదా పెయింటింగ్స్ వేయడం వంటివి చేస్తారు.
4. ఇంటింటికీ చెత్త సేకరణ (Source Segregation)
- తడి చెత్త మరియు పొడి చెత్తను వేరు చేసే ప్రక్రియపై (Solid Waste Management) మహిళలకు అవగాహన కల్పిస్తారు.
- పారిశుధ్య కార్మికులు క్రమం తప్పకుండా ప్రతి ఇంటి నుంచి చెత్తను సేకరించేలా ప్రణాళిక రూపొందిస్తారు.
5. డ్రైనేజీ మరియు తాగునీటి నిర్వహణ
- పండుగ ముందు మురుగు కాలువలలో పూడిక తీత పనులు పూర్తి చేయాలి.
- తాగునీటి ట్యాంకులను బ్లీచింగ్ పౌడర్‌తో శుభ్రం చేసి, సురక్షితమైన నీటిని సరఫరా చేయాలి.
👥 ప్రజల బాధ్యత – మీరు ఏమి చేయవచ్చు?
ఈ కార్యక్రమంలో ప్రజల భాగస్వామ్యం అత్యంత కీలకం:
- శ్రమదానం: మీ ఇంటి పరిసరాలను మరియు వీధులను శుభ్రం చేయడంలో సచివాలయ సిబ్బందికి సహకరించండి.
- ప్లాస్టిక్ నిషేధం: ఒకసారి వాడి పారేసే ప్లాస్టిక్ (Single-use plastic) వాడకాన్ని తగ్గించండి.
- ముగ్గుల పోటీలు: స్వచ్ఛతను ప్రోత్సహించడానికి గ్రామాలలో ముగ్గుల పోటీలు వంటి సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనండి.
